Opracowanie metody zbierania danych i obliczania skutków wypadków przy pracy z wykorzystaniem doświadczeń zagranicznych

Praca obejmuje projekt metody zbierania, rejestracji i obliczania kosztów wypadków przy pracy na poziomie przedsiębiorstwa opracowany na podstawie przeglądu i analizy zagranicznych metod obliczania kosztów wypadków przy pracy. Opracowana metoda została eksperymentalnie sprawdzona w 10 przedsiębiorstwach sektora publicznego i prywatnego o różnicowanym profilu działalności. Badaniami objęto 573 wypadki zaistniałe w roku 1996 i w trzech kwartałach 1997r. Na dwóch wydziałach jednego z przedsiębiorstw przeprowadzono ponadto okresowe badanie wypadków bezurazowych.

Zakład Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy
Pracownia Ekonomicznych Problemów Ochrony Pracy

System analizy danych o przyczynach i skutkach zagrożeń zawodowych dla potrzeb ubezpieczenia od następstw wypadków i chorób zawodowych.

Przedstawiono zasady rejestracji i analizy danych o przyczynach i skutkach zagrożeń zawodowych dla potrzeb ubezpieczenia wypadkowego oraz projekt zinformatyzowanej wersji deklaracji zagrożeń i ich skutków (ZUS DZS), którą płatnicy składek powinni wypełniać dla potrzeb ubezpieczenia wypadkowego. Praca zawiera również propozycję systemu kontroli danych dostarczanych przez płatników składek, w którym są oni typowani do kontroli na podstawie rozbieżności danych zawartych w deklaracji i w innych bazach danych znajdujących się w ZUS oraz na podstawie istotnych statystycznie różnic między wartościami poszczególnych wskaźników częstości (wypadków przy pracy, w tym wypadków śmiertelnych i ciężkich, chorób zawodowych oraz pracujących w warunkach zagrożenia) dla płatników składek i wskaźników przeciętnych dla działalności. Przedstawiona jest także wstępna wersja programu komputerowego RZZ (Rejestracja Zagrożeń Zawodowych) służącego do obsługi bazy danych zawartych w deklaracjach dla celów ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe oraz do wyliczania kategorii ryzyka i jednostki taryfowej. Program ten generuje raporty zawierające listy przedsiębiorstw typowanych do kontroli na podstawie rozbieżności informacji zawartych w druku deklaracji z danymi w zewnętrznych bazach danych oraz raport na temat odchyłek wartości wskaźników częstości dla płatników składek od przeciętnej wartości wskaźników częstości dla działalności.

Zakład Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy
Pracownia Ekonomicznych Problemów Ochrony Pracy

Badanie wydarzeń wypadkowych bezurazowych w zakładach pracy

Podstawowym celem zadania badawczego było opracowanie rozwiązań umożliwiających badanie i rejestrowanie wydarzeń wypadkowych bezurazowych, a także określenie zasad diagnozowania stanu bezpieczeństwa w przedsiębiorstwach na podstawie badań wydarzeń wypadkowych bezurazowych.

W pracy przeprowadzono analizy stosowanych obecnie sposobów badania wydarzeń wypadkowych bezurazowych i zakresu rejestrowania danych o tych wypadkach – potrzebne dane uzyskano na podstawie analizy systemów rejestracji wydarzeń wypadkowych bezurazowych istniejących w przedsiębiorstwach. Przeprowadzono również analizę informacji zawartych w piśmiennictwie na temat dotychczas prowadzonych badań nad relacjami pomiędzy wydarzeniami wypadowymi bezurazowymi i wypadkami urazowymi.

Ponadto przeprowadzono analizę możliwości i warunków zastosowania modeli i metod stosowanych dla wypadków urazowych do badania i rejestrowania wydarzeń wypadkowych bezurazowych.

W ramach zadania badawczego opracowano modele oraz metody badania i zasady rejestrowania danych o przyczynach i okolicznościach wydarzeń wypadkowych bezurazowych, dostosowanych do potrzeb zakładów pracy. Analiza wyników badań w przedsiębiorstwach pozwoliła na opracowanie dokumentu do rejestrowania wydarzeń wypadkowych bezurazowych (Karty Wydarzenia Wypadkowego Bezurazowego) dla potrzeb systemu rejestrowania i analizy.

Zakład Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy
Pracownia Zarządzania i Oceny Ryzyka

Opracowanie modeli i metod badania wypadków przy pracy

W zadaniu badawczym dokonano przeglądu modeli i metod badania wypadków przy pracy, opracowano uogólniony model wypadku przy pracy oraz metodykę badania wypadków.
Modele służące badaniu wypadków powinny być ściśle związane z zastosowaną systematyką postępowania zespołów powypadkowych przy ustalaniu przyczyn i okoliczności wypadków. Celem opracowywania takich modeli jest przedstawienie przebiegu wypadku lub sposobu postępowania przy dochodzeniu do jego przyczyn oraz umożliwienie zaplanowania właściwych korygujących. Modele takie powinny wspomagać zespoły powypadkowe w przedstawianiu (najczęściej graficznym) przebiegu zdarzeń prowadzących do wypadku i umożliwiać systematyczne analizowanie jego poszczególnych faz.
Opracowana metodyka uwzględnia te kwestie, które wynikają bezpośrednio z zastosowanego modelu wypadku oraz umożliwia zebranie danych do wypełnienia statystycznej karty wypadku, a także formularza europejskiej statystyki wypadków przy pracy. Zgodnie z nią zaleca się sporządzenie diagramu drzewa przyczyn jako środka umożliwiającego przedstawienie mentalnego obrazu wypadku (sekwencji wypadkowej) oraz ułatwiającego zaprojektowanie środków prewencji i ich umiejscowienie w łańcuchu zdarzeń. Zaletą tej metody jest możliwość prowadzenia tylko podstawowego badania wypadku lub, o ile zajdzie potrzeba, również pogłębionej analizy wypadku. W metodzie znajdujemy odwołanie do oceny ryzyka zawodowego, która jest wymagana przez przepisy prawa.
Doświadczenia zebrane podczas warsztatów z udziałem przedstawicieli przedsiębiorstw potwierdzają przydatność opracowanej metodyki do celów praktycznych.

Zakład Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy
Pracownia Zarządzania i Oceny Ryzyka