Etyka w nauce

… istnieje od zawsze. Bardzo szybki rozwój nauki i techniki w XX w., a przecież trwa on nadal, spowodował podniesienie wielu poważnych kwestii etycznych w zakresie prowadzonych badań. Problem ten dotyczy przed wszystkim badań z udziałem człowieka i zwierząt.
W najbardziej ogólnym ujęciu można powiedzieć, że etyka jest nauką o tym, co „dobre”, a co „złe”. Ramy tej oceny są od dawna wyznaczone przez różne dyscypliny nauki, przede wszystkim filozofię, oraz religię. Jednak współczesna nauka otwiera wciąż nowe możliwości i rzuca ambitne wyzwania, tak, że badacz coraz częściej staje przed dylematem:

Jak prowadzić badania atrakcyjne z naukowego punktu widzenia, ale w sposób chroniący prawa i bezpieczeństwo badacza, przedmiotu badań i innych członków społeczeństwa?

Jak prowadzić odpowiedzialne badania naukowe, tzn. takie, w których respektowane są i chronione wszystkie prawa natury etycznej, filozoficznej i prawnej?

O stanowisku Polskiej Akademii Nauk ws. etyki w badaniach naukowych można dowiedzieć się odwiedzając stronę internatową PAN/ komitety/ komitety problemowe:

         ken.pan.pl

a o stanowisku Unii Europejskiej, odwiedzając stronę:

         europa.eu.int/comm/research/science-society/page_en.cfm?id=3205

oraz

Warto też zapoznać się z treścią dokumentu opracowanego w 2000r. przez Zespół ds. Etyki w Nauce przy Przewodniczącym Komitetu Badań Naukowych pn.: Dobra praktyka naukowa:

         http://kbn.icm.edu.pl/etyka/praktyka.html

oraz dokumentu opracowanego w 2001 r. i nowelizowane ostatnio w 2006 r. przez Komitet Etyki w Nauce przy Prezydium PAN pn.: Dobre obyczaje w nauce – zbiór zasad i wytycznych:

         ken.pan.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=46

Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

… często przeprowadza badania z udziałem człowieka dotyczące ochrony jego zdrowia i życia w środowisku pracy. W trosce o zapewnienie najwyższych standardów etycznych przy wykonywaniu tego typu badań celowe jest rozważenie w każdym przypadku, czy planowane badanie powinno być poddane ocenie etycznej.


Komisja ds. Etyki Badań Naukowych w CIOP- PIB

… dokonuje etycznej oceny planowanych badań na człowieku prowadzących do nowych rozwiązań technicznych i organizacyjnych w zakresie ochrony pracy w dziedzinie bezpieczeństwa, higieny pracy i ergonomii oraz kształtowania warunków pracy zgodnie z psychofizycznymi możliwościami człowieka, podczas których dokonuje się pomiarów i rejestracji reakcji organizmu człowieka w określonych warunkach pracy.
Ocena taka dokonywana jest na podstawie dokumentacji, na którą składa się:

• Wniosek stanowiący podstawę przyznania środków płatniczych na realizację projektu badawczego wraz z wypełnioną deklaracją dot. aspektów etycznych danego badania
• Opis projektu zawarty w „Karcie zgłoszenia projektu badań do oceny etycznej”
• Protokół badania w przypadku realizacji zadań badawczych we współpracy z wykonawcą zewnętrznym
• Informacja dla badanego
• Formularz świadomej zgody badanego
• Wzór indywidualnej dokumentacji osoby badanej (np. ankieta badania, karta pomiarowa)

Więcej informacji

        udzielić może  Sekretarz Komisji:  
        dr med. Joanna Bugajska
        jobug@ciop.pl tel: 22 623 32 77,  22 623 32 82