OBCIĄŻENIA MIĘŚNIOWO-SZKIELETOWE Nadmierne i niewłaściwe obciążenie układu ruchu związane z pracą zawodową jest przyczyną wielu urazów i dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego. Różne stanowiska pracy i wykonywane na tych stanowiskach czynności pracy powodują różne obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego. Dominują dolegliwości takie jak zapalenie stawów, zapalenie pochewek ścięgnistych, zapalenie ścięgien, bóle mięśni, zwyrodnienie stawów kręgosłupa oraz zapalenie nerwów. Obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego ma bezpośredni wpływ na powstawanie różnego typu dolegliwości, przy czym obciążenie to zależy od charakteru wykonywanych czynności pracy. Inne obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego występuje na skutek wykonywania prac w pozycji siedzącej a innego typu w pozycji stojącej. Inne obciążenie powodują prace powtarzalne a inne prace wymagające stałego utrzymywania pozycji ciała. Oznacza to, iż określony typ czynności pracy sprzyja określonemu typowi obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego i co za tym idzie sprzyja powstawaniu określonego typu dolegliwości. Ocenę obciążenia można przeprowadzić z zastosowaniem różnych metod badawczych [1]. Jednakże istotną rolę odgrywają czynniki wpływające na obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego.                                                       Więcej...

Przepisy prawne		Książki		Artykuły

KSIĄŻKI i BROSZURY

JAK ZMNIEJSZYĆ OBCIĄŻENIE KRĘGOSŁUPA PODCZAS PRACY
- J. Kamińska, D. Roman-Liu

		Praktyczny poradnik, w którym omówiono kilka zasad efektywnej ochrony kręgosłupa w trakcie wykonywania czynności roboczych. Zwrócono uwagę na najważniejsze czynniki wpływające na obciążenie narządu ruchu: nadmierne wartości wywieranych sił mięśniowych podczas przemieszczania ciężkich ładunków, zbyt dużą częstość powtórzeń tych samych czynności, czas trwania zadań roboczych oraz ograniczenie przestrzenne wpływające na przyjmowane pozycje robocze. Format: 14,5 x 20,5 cm - A5 Stron: 26 ISBN: 978-83-7373-014-4 Cena: 5,00 zł Rok wydania: 2007 Status: dostępny Dodaj do koszyka

KRĘGOSŁUP A ZDROWIE
- D. Zawieska, J. Nowotny, W. Niesłuchowski, D. Liu, S. Owczarek

		Format: 17 x 24 cm - B5 Stron: 84 ISBN: 83-88703-09-9 Cena: 15,00 zł Status: dostępny Dodaj do koszyka

Dolegliwości i choroby kręgosłupa. Skąd się biorą i jak się przed nimi chronić?
J.Kamińska J.,  D. Roman-Liu

		Format A5 Stron: 20 ISBN: 83-88703-65-X Rok wydania: 2000 Nakład wyczerpany. Pozycja dostępna w bibliotece CIOP-PIB

KOMPUTEROWE STANOWISKO PRACY - aspekty zdrowotne i ergonomiczne
pod redakcją J. Bugajskiej

		W monografii omówiono aspekty zdrowotne pracy z komputerami, w tym jako najistotniejsze - obciążenia wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego oraz wpływ pracy z komputerami na choroby skóry i przebieg ciąży. Zawarto tu również wytyczne ergonomiczne, dotyczące organizacji stanowisk pracy z komputerami określające cechy właściwego sprzętu oraz organizacji pracy, a także parametry środowiska pracy (oświetlenie, mikroklimat, hałas, pola i promieniowanie elektromagnetyczne). W monografii uwzględniono zmiany w przepisach prawnych i poglądach na czynniki fizyczne występujące na komputerowych stanowiskach pracy. W wytycznych uwzględniono dane z odpowiednich norm polskich oraz normy międzynarodowej ISO 9241 (Ergonomic requirements for office work with visual display terminals). Format: 16,5 x 24 cm - B5 Stron: 148 ISBN: 83-7373-031-1 Nakład wyczerpany. Pozycja dostępna w bibliotece CIOP-PIB

Najważniejsze uregulowania prawne

Dz. U. 2004 nr 200 poz. 2047 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz. U. 1990 nr 85 poz. 500 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 1990 w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym Dz. U. 2002 nr 127 poz. 1091 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym Dz. U. 1992 nr 1 poz. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1991 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym Dz. U. 1998 nr 105 poz. 658 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac   ze zm.   - Dz.U. 2005 nr 136 poz. 1145 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac   - Dz.U. 2006 nr 107 poz. 724 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac Dz. U. 2000 nr 26 poz. 313 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych   ze zm.   - Dz. U. 2000 nr 82 poz. 930 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych   - Dz.U. 2009 nr 56 poz. 462 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych Dz. U. 1998 nr 148 poz. 973 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe Dz. U. 1996 nr 114 poz. 545 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet   ze zm.   - Dz. U. 2002 nr 127 poz. 1092 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu prac wzbronionych kobietom

DYREKTYWY UE

• Dyrektywa Rady z dnia 12 czerwca 1989 roku o wprowadzeniu środków w celu zwiększania bezpieczeństwa i poprawy zdrowia pracowników podczas pracy nr 89/391/EWG. W: Dyrektywy  Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej dotyczące ochrony pracy. Warszawa, CIOP 1992.



• Dyrektywa Rady z dnia 29 maja 1990 roku w sprawie minimalnych wymagań zdrowia i bezpieczeństwa podczas ręcznego przemieszczania ciężarów w przypadku wystąpienia zagrożenia, zwłaszcza urazów kręgosłupa nr 90/269/EWG. W: Dyrektywy Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej dotyczące ochrony pracy. Warszawa, CIOP 1992.



• Dyrektywa Rady w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe 90/270/EWG. W: Dyrektywy Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej dotyczące ochrony pracy. Warszawa, CIOP 1992.

ARTYKUŁY

OCRA - metoda oceny ryzyka związanego z pracą powtarzalną

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 7-8/2007, str. 28-31 dr hab. inż. DANUTA ROMAN-LIU Centralny Instytut Ochrony Pracy - Panstwowy Instytut Badawczy

W artykule opisano metodę oceny ryzyka mięśniowo-szkieletowych dolegliwości kończyn górnych będących wynikiem pracy powtarzalnej. Metoda OCRA (Occupational Repetitive Action) jest zawarta normie EN 1005-5 zatwierdzonej w 2007 roku.

Ocena obciążenia i zmęczenia układu mięśniowo-szkieletowego z zastosowaniem elektromiografii

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 4/2007, str. 7-10 mgr inż. PAWEŁ BARTUZI dr hab. inż. DANUTA ROMAN-LIU Centralny Instytut Ochrony Pracy - Panstwowy Instytut Badawczy

Elektromiografia (EMG) jest nieinwazyjną metodą oceny obciążenia i zmęczenia układu mięśniowo-szkieletowego, polegającą na rejestracji czynności elektrycznej mięśni. Artykuł ma na celu przybliżenie czytelnikowi tej metody badawczej jako niezbędnej do oceny obciążenia pracownika w kontekście wykonywanej pracy. W artykule omówiono właściwości i specyfikę pomiaru sygnału EMG, podano podstawowe informacje dotyczące aparatury badawczej niezbędnej do przeprowadzenia pomiarów z wykorzystaniem elektromiografii oraz przedstawiono sposób analizy mającej na celu ocenę obciążenia i zmęczenia mięśniowego, powstającego np. w wyniku wykonywania czynności pracy.

Ocena obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego pracą fizyczną z wykorzystaniem programu komputerowego LIMB

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 5/2005, str. 20-24 dr hab. inż. DANUTA ROMAN-LIU Centralny Instytut Ochrony Pracy - Panstwowy Instytut Badawczy

Program LIMB składa się z dwóch części opisanych jako Ręczny transport ładunków i Praca kończyn górnych. Część Ręczny transport ładunków umożliwia policzenie dopuszczalnej siły dla czynności, w których zaangażowane jest całe ciało, jak: podnoszenie, ciągnięcie i pchanie w zależności od wartości parametrów opisujących warunki pracy. Część Praca kończyn górnych dotyczy takich czynności, w których zaangażowane są głównie kończyny górne. Część ta składa się z dwóch modułów Siła maksymalna oraz Praca powtarzalna. Moduł Siła maksymalna umożliwia wyznaczenie wartości maksymalnej siły podstawowych typów aktywności siłowej kończyny górnej (pchanie, podnoszenie, nawracanie, odwracanie, ścisk ręki, chwyt palcowy, chwyt boczny, chwyt szczypcowy) dla dowolnego położenia kończyny górnej, opisywanego za pomocą siedmiu kątów. Moduł Praca powtarzalna dostarcza wartości wskaźników obciążenia kończyny górnej (wskaźnik obciążenia cyklu oraz wskaźnik obciążenia pracą powtarzalną) wynikającego z wykonywania pracy opisanej wartościami określonych parametrów (długość fazy, liczba typów sił składających się na fazę, wartość względna lub bezwzględna każdego z typów sił).

Jak prawidłowo siedzieć?

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 5/2005, str. 26-28 mgr inż. JOANNA KAMIŃSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy - Panstwowy Instytut Badawczy

W artykule zaprezentowano zalecenia dotyczące pracy w pozycji siedzącej i siedzenia. W pierwszej części przedstawiono wymagania dotyczące siedzisk biurowych – ich wymiarów i regulacji. Omówiono też sposoby oceny siedzisk: porównanie parametrów siedziska z wartościami rekomendowanymi, dopasowanie siedziska do wymiarów antropometrycznych człowieka, subiektywną ocenę siedzisk przez osoby badane. W drugiej części podkreślono znaczenie wiedzy i świadomości pracownika oraz przedstawiono zalecenia osób pracujących w pozycji siedzącej pod kątem zapobiegania powstawaniu dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego.

Obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego na stanowisku pracy

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 11/1996, str. 2-5 dr hab. inż. DANUTA ROMAN-LIU Centralny Instytut Ochrony Pracy - Panstwowy Instytut Badawczy

W artykule omówiono przesłanki wskazujące, że w procesie projektowania ergonomicznego stanowisk pracy należy łacznie rozpatrywać wszystkie czynniki wpływające na obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego w procesie pracy, a więc: pozycję optomalną dla wykonywanej czynności, wartości sił zewnętrznych oraz optymalną częstotliwość wykonywania czynności roboczych.