PRACA ZMIANOWA Istnienie zegara biologicznego - decydującego o kolejności zdarzeń życiowych w ciągu doby, regulującego przebieg snu i aktywności życiowej w ciągu dnia - jest udowodnione; znane są liczne dowody doświadczalne i naukowe wyjaśniające jego lokalizację i mechanizm działania. Zegar biologiczny umożliwia dostosowanie procesów życiowych organizmu do cyklicznie zmieniających się pór doby, tak by m.in. praca i wypoczynek przypadały na godziny dzienne, a sen następował w nocy. Zegar biologiczny może ulegać „rozregulowaniu” w wyniku warunków środowiskowych i obyczajów współczesnego człowieka. Zmieniony tryb życia jako wynik pracy zmianowej, a zwłaszcza pracy nocnej, może przyczyniać się do nieprawidłowego biegu zegara biologicznego i w konsekwencji dolegliwości zdrowotnych.                                                                                                                                                                            więcej...

Przepisy prawne		Ksiażki		Artykuły

KSIĄŻKI i BROSZURY

SKUTKI FIZJOLOGICZNE PRACY ZMIANOWEJ I NOCNEJ
Poradnik organizatora pracy zmianowej
- K. Zużewicz, K. Kwarecki, J. Waterhouse

		Problem fizjologiczny pracy zmianowej, którego istnienie większość pracowników czuje intuicyjnie, wynika z podejmowania aktywności zawodowej w porach niezgodnych z prawidłową rytmiką okołodobową większości czynności fizjologicznych. W głównej mierze dotyczy on zaburzenia rytmu sen - czuwanie pracą w porze nocnej. Celem opracowania jest krótkie podsumowanie negatywnych skutków pracy zmianowej, wyjaśnienie przyczyn ich występowania oraz sposobów zapobiegania im. Format: 14,5 x 20,5 cm - A5 Stron: 60 ISBN: 83-88703-07-2 Pozycja dostępna w bibliotece CIOP-PIB

PRACA ZMIANOWA - skutki i profilaktyka
Poradnik pracownika zmianowego
K. Zużewicz, K. Kwarecki

		W pracy scharakteryzowano wpływ pracy zmianowej na funkcjonowanie organizmu pracownika oraz jego styl życia, a także sformułowano praktyczne zalecenia, pozwalające zmniejszyć negatywne skutki pracy zmianowej. Format: 14,5 x 20,5 cm - A5 Stron: 31 ISBN: 83-88703-60-9 Rok wydania: 2000 Cena: 3 zł Treść pozycji jest dostępna również na stronach CIOP-PIB

Najważniejsze uregulowania prawne

t.j. Dz. U. 1998 nr 21 poz. 94 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 - KODEKS PRACY   ze zm.   - Dz.U. 1998 nr 106 poz. 668 ze zm. (30) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa.   - Dz.U. 1998 nr 113 poz. 717 ze zm. Ustawa z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń, ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, ustawy o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń, ustawy - Kodeks pracy i niektórych innych ustaw.   - Dz.U. 1999 nr 99 poz. 1152 Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy.   - Dz.U. 2000 nr 19 poz. 239 ze zm. (6) Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw.   - Dz.U. 2000 nr 107 poz. 1127 Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.   - Dz.U. 2000 nr 120 poz. 1268 ze zm. (25) Ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw.   - Dz.U. 2001 nr 11 poz. 84 Ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych.   - Dz.U. 2001 nr 28 poz. 301 Ustawa z dnia 1 marca 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy.   - Dz.U. 2001 nr 52 poz. 538 Ustawa z dnia 25 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy.   - Dz.U. 2001 nr 99 poz. 1075 Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.   - Dz.U. 2001 nr 111 poz. 1194 ze zm. (5) Ustawa z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw.   - Dz. U. 2001 nr 128 poz. 1405 ze zm. (3) Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw   - Dz.U. 2001 nr 154 poz. 1805 Ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy.   - Dz. U. 2002 nr 74 poz. 676 ze zm. (16) Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu   - Dz.U. 2002 nr 135 poz. 1146 ze zm. Ustawa z dnia 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw.   - Dz.U. 2002 nr 196 poz. 1660 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. akt K. 37/01   - Dz. U. 2002 nr 199 poz. 1673 Ustawa z dnia 30 października 2002 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ze zm. (11)   - Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1679 ze zm. (4) Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.   - Dz. U. 2003 nr 166 poz. 1608 Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych   - Dz. U. 2003 nr 213 poz. 2081 Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw   - Dz.U. 2004 nr 40 poz. 374 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2004 r. sygn. akt K 54/02   - Dz. U. 2004 nr 96 poz. 959 ze zm. (7) Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej   - Dz.U. 2004 nr 99 poz. 1001 ze zm. (9) Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy   - Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252 Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych   - Dz.U. 2004 nr 240 poz. 2407 Ustawa z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz o zmianie niektórych innych ustaw   - Dz.U. 2005 nr 10 poz. 71 ze zm. (1) Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw   - Dz.U. 2005 nr 68 poz. 610 Wyrok Trybunalu Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt SK 7/03   - Dz.U. 2005 nr 86 poz. 732 ze zm. Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej   - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398 ze zm. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych   - Dz.U. 2006 nr 104 poz. 708 ze zm. (1) Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym   - Dz.U. 2006 nr 104 poz. 711 Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego   - Dz.U. 2006 nr 133 poz. 935 Ustawa z dnia 23 czerwca 2006 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej   - Dz.U. 2006 nr 217 poz. 1587 USTAWA z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy   - Dz.U. 2006 nr 221 poz. 1615 Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa   - Dz.U. 2007 nr 64 poz. 426 Ustawa z dnia 2 marca 2007 r.o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach oraz ustawy - Kodeks pracy   - Dz.U. 2007 nr 89 poz. 589 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.   - Dz.U. 2007 nr 176 poz. 1239 Ustawa z dnia 24 sierpnia 2004 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy   - Dz.U. 2007 nr 181 poz. 1288 Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw   - Dz.U. 2008 nr 93 poz. 586 Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. zmieniająca ustawę - Kodeks pracy oraz ustawę o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 30 maja 2008 r.)   - Dz.U. 2008 nr 116 poz. 740 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07.

Kodeks pracy DZIAŁ SZÓSTY CZAS PRACY ROZDZIAŁ SZÓSTY Praca w porze nocnej
Art. 1517.	§ 1. Praca nocna obejmuje 8 godzin między godzinami 21 :00 a 07 :00 § 2. Pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej lub którego co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną, JEST PRACUJĄCYM W NOCY. ............

ARTYKUŁY

Czas - czwarty wymiar pracy

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 9/2005, str. 2-4 dr Krystyna Zużewicz doc. dr hab. Maria Konarska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Celem artykułu jest omówienie problemów zdrowotnych wynikających z organizacji pracy w "społeczeństwie 24-godzinnym": elastycznego czasu pracy, pracy nocnej i zmianowej. Udoskonalenie przepływu informacji i zmiany związane z globalizacją coraz częściej wymuszają aktywność zawodową niezależnie od pory doby. Zła organizacja niestandardowego czasu pracy może prowadzić do niekorzystnych skutków zdrowotnych i społecznych.

Zmiany tolerancji pracy zmianowej – fizycznej i umysłowej – związane z wiekiem

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 7-8/2004, str. 28-30 dr Krystyna Zużewicz doc. dr hab. Maria Konarska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Wraz z procesami starzenia się już od ok. 45 roku życia następuje zmniejszenie sprawności psychofizycznej człowieka, pociągające za sobą ograniczenie możliwości wykonywania ciężkiej pracy fizycznej, czy prac wykonywanych w trudnych warunkach, np. pracy w nocy. Wykonywanie pracy w trudnych warunkach przez osoby starsze, przyspiesza procesy starzenia się oraz zwiększa ryzyko zawodowe wypadków przy pracy. Zmniejszenie zdolności do wykonywania pracy umysłowej zaznacza się w późniejszym wieku (od ok. 65 r.ż.) i nie tak jednoznacznie, jak w przypadku zdolności do ciężkiej pracy fizycznej i zmianowej.

Najczęstsze kłopoty zdrowotne pracownika zmianowego

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 7-9/2001, str. 30-31 prof. dr hab. med. Krzysztof Kwarecki dr Krystyna Zużewicz Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Rytm życia, rytm przyrody...

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 7-8/2001, str. 43-45 prof. dr hab. med. Krzysztof Kwarecki dr Krystyna Zużewicz Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy