PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Informacje ogólne Ochrona radiologiczna to całokształt działań i przedsięwzięć zmierzających do zapobiegania  narażeniu ludzi i środowiska na promieniowanie jonizujące, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takiemu narażeniu, działania zmierzające do ograniczenia szkodliwego wpływu tego promieniowania na zdrowie przyszłych pokoleń (skutki genetyczne). W tym celu  Międzynarodowa Komisja Ochrony Radiologicznej (ICRP) sformułowała zalecenie, które brzmi: „Nie wolno dopuścić żadnej praktyki związanej z ekspozycją, dopóki praktyka ta nie przyniesie dostatecznej korzyści osobom eksponowanym lub społeczeństwu, przewyższając  straty w postaci radiacyjnego uszczerbku na zdrowiu, związanego  z tą  praktyką”. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym obejmuje tylko te rodzaje źródeł i te sytuacje, które poddają się regulacji. Nie można ograniczać wpływu promieniowania od takich źródeł jak np. zawartość naturalnych radionuklidów w organizmie człowieka (np. 40K, 226Ra) czy promieniowania kosmicznego. Współczesna ochrona radiologiczna jest oparta na dwóch systemach: – licencjonowania i  nadzoru – ograniczania dawek. Zgodnie z wymogami systemu licencjonowania nabywanie, posiadanie, użytkowanie i usuwanie substancji promieniotwórczych (źródeł promieniowania jonizującego) dozwolone jest tylko w ściśle określonych celach, w miejscach odpowiednio do tego zabezpieczonych i wyłącznie  przez osoby do tego upoważnione. System ograniczania dawek praktycznie sprowadza się do: – ograniczenia wykorzystania źródeł promieniowania jonizującego tylko do przypadków uzasadnionych – optymalizacji ochrony przed promieniowaniem – przestrzegania przepisów dotyczących tzw. dawek granicznych.                                                                                             więcej...

Przepisy prawne		Książki		Artykuły

KSIĄŻKI i WYDAWNICTWA CIĄGŁE

Człowiek i promieniowanie jonizujące
Andrzej Z. Hrynkiewicz (red.)
Instytut Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

		W pracy zbiorowej autorstwa specjalistów reprezentujących różne dziedziny nauki: fizykę, biologię, medycynę, pod red. prof. Andrzeja Hrynkiewicza, omówiono charakterystykę promieniowania jonizującego, jego oddziaływanie z materią i metody detekcji, teoretyczne i praktyczne zagadnienia dozymetrii, biologię oddziaływania tego promieniowania na organizmy żywe oraz medyczne aspekty tego oddziaływania, opisano źródła promieniowania jonizującego w środowisku i określono hierarchię zagrożeń z tym związanych. Rok wydania: 2001 Ilość stron: 225 ISBN: 830113495X Format: 17x24cm Oprawa: Miękka Wydawnictwo Naukowe PWN

Ochrona radiologiczna w pracowni rentgenowskiej
- Vademecum inspektora ochrony radiologicznej
R. Gorczyca, K. Wisniewski, K. Pachocki, Z. Rózycki

Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna
Biuletyn informacyjny Państwowej Agencji Atomistyki

		Kwartalnik ukazujący się od 1989 roku, zamieszcza artykuły monograficzne dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, akty prawne, sprawozdania i inne materiały dotyczące tych zagadnień. Kwartalnik może być przydatny dla użytkowników źródeł promieniowania jonizującego, bądź osób prowadzących działalność związaną z narażeniem na to promieniowanie. Czytelnikami kwartalnika są, naukowcy, inżynierowie, personel medyczni i młodzież ucząca się. PAŃSTWOWA AGENCJA ATOMISTYKI

Najważniejsze uregulowania prawne stosujące się do narażenia na promieniowanie jonizujące w środowisku pracy

Dz.U. 2007 nr 131 poz. 910 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz.U. 2002 nr 138 poz. 1161 (Data uchylenia: 2007-08-07) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie podstawowych wymagań dotyczących terenów kontrolowanych i nadzorowanych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2007 r. w sprawie podstawowych wymagań dotyczących terenów kontrolowanych i nadzorowanych. Dz.U. 2007 nr 131 poz. 913 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz.U. 2002 nr 207 poz. 1753 (Data uchylenia: 2007-08-07) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących rejestracji dawek indywidualnych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 marca 2007 r. w sprawie wymagań dotyczących rejestracji dawek indywidualnych Dz.U. 2007 nr 121 poz. 841 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz.U. 2003 nr 37 poz. 327 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2003 r. w sprawie warunków napromieniania środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych lub innych składników żywności, które mogą być poddane działaniu promieniowania jonizującego, ich wykazów, maksymalnych dawek napromieniania oraz wymagań w zakresie znakowania i wprowadzania do obrotu Dz.U. 2006 nr 144 poz. 1049 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 lipca 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków napromieniania środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych lub innych składników żywności, które mogą być poddane działaniu promieniowania jonizującego, ich wykazów, maksymalnych dawek napromieniania oraz wymagań w zakresie znakowania i wprowadzania do obrotu Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie napromieniowania żywności promieniowaniem jonizującym t.j. Dz.U. 2007 nr 42 poz. 276 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: t.j. Dz. U. 2004 nr 161 poz. 1689 Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - PRAWO ATOMOWE. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo atomowe Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. PRAWO ATOMOWE. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo atomowe. Tekst jednolity nie obejmuje art. 130 i art. 134-137 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe   ze zm.   - Dz.U. 2008 nr 93 poz. 583 Ustawa z dnia 11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo atomowe (Dz. U. z dnia 30 maja 2008 r.) Dz.U. 2007 nr 4 poz. 29 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz. U. 2002 nr 220 poz. 1850 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych w surowcach i materiałach stosowanych w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi i inwentarza żywego, a także w odpadach przemysłowych stosowanych w budownictwie, oraz kontroli zawartości tych izotopów Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 stycznia 2007 r. w sprawie wymagań dotyczących zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-228 w surowcach i materiałach stosowanych w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi i inwentarza żywego, a także w odpadach przemysłowych stosowanych w budownictwie, oraz kontroli zawartości tych izotopów Dz.U. 2006 nr 180 poz. 1325 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi. Dz.U. 2006 nr 140 poz. 994 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz. U. 2002 nr 239 poz. 2029 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego Dz.U. 2006 nr 75 poz. 528 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 kwietnia 2006 r. w sprawie minimalnych wymagań dla zakładów opieki zdrowotnej ubiegających się o wydanie zgody na prowadzenie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące w celach medycznych, polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu radioterapii onkologicznej Dz.U. 2005 nr 194 poz. 1625 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz.U. 2002 nr 241 poz. 2098 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie warunków stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych oraz sposobu wykonywania kontroli wewnętrznej nad przestrzeganiem tych warunków. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2005 r. w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej Dz.U. 2005 nr 20 poz. 168 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz. U. 2002 nr 111 poz. 969 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 2002 w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizującego Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizującego Dz.U. 2004 nr 102 poz. 1064 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie ochrony przed promieniowaniem jonizującym pracowników zewnętrznych narażonych podczas pracy na terenie kontrolowanym. Dz.U. 2002 nr 220 poz. 1851 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności.   ze zm.   - Dz.U. 2004 nr 98 poz. 981 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności   - Dz.U. 2006 nr 127 poz. 883 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności Dz.U. 2002 nr 137 poz. 1153 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie przypadków, w których działalność związana z narażeniem na promieniowanie jonizujące nie podlega obowiązkowi uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia, oraz przypadków, w których może być wykonywana na podstawie zgłoszenia   ze zm.   - Dz.U. 2004 nr 98 poz. 980 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przypadków, w których działalność związania z narażeniem na promieniowanie jonizujące nie podlega obowiązkowi uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia, oraz przypadków, w których może być wykonywana na podstawie zgłoszenia Dz. U. 1968 nr 20 poz. 122 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy stosowaniu promieniowania jonizującego.

ARTYKUŁY